آخرین بروزرسانی 12 مهر 1405 توسط تیم محتوا
مخازن آب و مخازن تحت فشار از جمله محصولات کاربردی در بخش های مختلف نظیر خانگی، اداری، تولیدی، صنعتی، درمانی و … هستند. که به لحاظ داشتن کاربردهای متنوع و قابلیت های منحصر به فرد مورد استفاده قرار می گیرند. البته برای آنکه بتوانید یک انتخاب درست نسبت به این مخزن ها داشته باشید، می بایست با تفاوت و کاربردهای هر یک از آنها آشنا شوید.
تا با توجه به این موارد مخزن موردنیازتان را انتخاب نموده و خریداری کنید. با توجه به افزایش روز افزون استفاده از مخازن آب و تحت فشار در کشور و همچنین عدم آگاهی مصرف کنندگان نسبت به تفاوت ها و کاربردهای این دو مخزن در ادامه به بررسی تفاوت مخزن آب و مخزن تحت فشار و همچنین کاربردهای آنها می پردازیم. تا با مدنظر قرار دادن این موارد بتوانید یک خرید موفق را تجربه کرده و از امکانات هر یک از این مخازن نهایت بهره را ببرید.
تعریف مخزن آب
مخزن آب یک وسیله کاربردی برای نگهداری و ذخیره سازی انواع سیالات به ویژه آب است. از این وسیله در صنایع مختلف برای ذخیره انواع سیال و محلول استفاده می شود و مهمترین کاربرد آن در بخش خانگی و کشاورزی و باغداری است. البته براساس نیاز مصرف کنندگان مخازن آب در ابعاد و ظرفیت های گوناگون تولید شده و به نسبت با افزایش ظرفیت و کیفیت، قیمت آنها نیز بیشتر می شود.
در صورت نیاز می توانید مخزن آب را به صورت اینترنتی از فروشگاه های معتبر در سراسر کشور یا مراکز فروش لوله و اتصالات و مخازن آب در شهر محل زندگی تان تهیه نمایید. در صورتی که با نحوه نصب و اتصال مخزن آب به شیر آب اصلی منزل یا سایر محیط ها آشنایی ندارید، این کار راه به افراد با تجربه و ماهر بسپارید.

کاربردهای مخزن آب
در گذشته از مخزن آب صرفاً برای نگهداری و ذخیره سازی آب شُرب استفاده می گردید. اما با توجه به پیشرفت تکنولوژی و نیاز بخش های مختلف به مخازن آب می توان کاربردهای این محصول را به شرح زیر بیان کرد:
- نگهداری آب برای باغ
- تامین آب مصرفی ساختمان های مسکونی
- استفاده در تصفیه آب و فاضلاب
- تولید سپتیک تانک
- نگهداری مواد شیمیایی مانند اسیدها
- اطفاء حریق توسط سازمان آتش نشانی
- آبیاری محصولات کشاورزی
- نگهداری مواد غذایی
مزایا و معایب مخزن آب
مخازن آب نیز مانند هر محصول دیگر مزایا و معایب متعددی دارد. اما به لحاظ برتری مزایا و محدود بودن معایب می توان مخزن آب را یکی از کاربردی ترین و مقرون به صرفه ترین محصول برای نگهداری آب و سایر سیالات و محصولات معرفی کرد. در این راستا مزایا و معایب مخزن آب شامل موارد زیر می شود:
مزایا:
– محافظت از آب و سایر محلول ها و سیالات در برابر عوامل محیطی نظیر ویروس ها و باکتری ها
– سالم و تمیز نگه داشتن آب برای مدت زمان طولانی
– مقاومت بالا در برابر عوامل محیطی نظیر خوردگی، رطوبت، نور، سرما و گرما
– دارای عایق حرارتی و طول عمر بالا
– نصب سریع و آسان به روش های مختلف
– عدم واکنش پذیری و کاملاً بهداشتی به لحاظ بهره مندی از مواد پلی اتیلن
معایب:
– احتمال شکستن در مخازن آب تک لایه
– عدم تحمل ضربات شدید
– عدم توان نگهداری برخی از مواد شیمیای و دارای قدرت واکنش و خورندگی بالا

مخزن تحت فشار چیست؟
به طور کلی مخزن تحت فشار یکی از اجزی اصلی و مهم در سیستم آبرسانی است. این منبع موجب آبرسانی سریعتر و بهتر در محیط می شود و تا حد زیادی از کارکرد غیر ضروری الکترو موتور پمپ جلوگیری به عمل می آورد. در واقع باید بگوییم که آنچه که به عنوان فشار آب در مجتمع های آپارتمانی چند طبقه و ارتفاعات احساس می کنید، حاصل عملکرد مخزن تحت فشار بوده و هر گونه عیب و ایراد در کارکرد مخزن تحت فشار موجب اعمال به فشار به الکتر موتور پمپ شده و احتمال سوختن آن و آسیب به سایر اتصالات و تأسیسات برقی نیز وجود دارد.
لازم به ذکر است که در حال حاضر سه نوع مخزن تحت فشار با نام های مخزن تحت فشار بادی، مخزن تحت فشار دیافراگمی و مخزن تحت فشار بالنی در بازار وجود دارد و هر کدام از آنها نیز با توجه به ظرفیت، کیفیت ساخت و نحوه عملکرد قیمت های گوناگونی دارند.
جنس متریال مخزن تحت فشار بر عملکرد آن تاثیر بسزایی دارد. به نقل از سایت redriver :
The material of a pressure tank plays an essential role in its overall performance and toughness. Stainless steel tanks offer amazing corrosion resistance, making them ideal for harsh environments or for storing corrosive materials. Carbon metal tanks, whilst more cost-powerful, may also require extra coatings for corrosion resistance. The desire for material affects the tank’s sturdiness, maintenance desires, and suitability for specific forms of contents.
جنس مخزن تحت فشار نقش بسیار مهمی در عملکرد کلی و دوام آن دارد. مخازن استیل ضدزنگ مقاومت بسیار بالایی در برابر خوردگی دارند، که آنها را برای محیطهای سخت یا ذخیره مواد خورنده ایدهآل میسازد. در مقابل، مخازن فلزی کربنی از نظر هزینه بهصرفهتر هستند، اما ممکن است برای مقاومت در برابر خوردگی به پوششهای اضافی نیاز داشته باشند. انتخاب جنس مخزن بر دوام، نیازهای تعمیر و نگهداری، و همچنین میزان سازگاری آن با انواع مختلف محتویات تأثیر میگذارد.
در صورتی که قصد تهیه مخزن تحت فشار برای مصارف خانگی دارید، باید بگوییم که رایج ترین و مناسب ترین حجم برای مصرف کنندگان خانگی مخزن تحت فشار با سایز 24 لیتری است. این نوع از مخازن تحت فشار برای ساختمان های یک تا سه طبقه مناسب است. البته اگر ارتفاع ساختمان بیش از سه طبقه بوده یا تعداد واحدهای زیادی در هر طبقه هستند، برای حفظ کیفیت فشار آب و جلوگیری از بروز هرگونه مشکل بهتر است از مخازن تحت فشار با سایزهای 80، 100 و 150 لیتری استفاده کنید.
مزایای مخزن تحت فشار
مخازن تحت فشار نیز مانند مخزن آب مزایای متعددی دارند و با آشنایی با آنها می توانید نسبت به مقایسه مخزن آب و مخزن تحت فشار اقدام کنید. بدین منظور مزایای اصلی مخازن تحت فشار به قرار زیر است:
- عمر مخازن تحت فشار در برابر سایش، زنگ زندگی و پوسیدگی بسیار بالا است. در این میان مخزن تحت فشار دیافراگمی نسبت به سایر مدل های مخازن تحت فشار طول عمر بیشتری داشته و بهترین گزینه برای مصارف خانگی و بخش های مختلف اعم از صنعتی و تولیدی است.
- صاف بودن جداره مخازن تحت فشار موجب افزایش مقاومت و ماندگاری آنها در شرایط مختلف شده است.
- بهره مندی از ظاهر زیبا و فضای کاملاً بهداشتی
- هنگام اعمال ضربه آب برای خاموش و روشن شدن پمپ، موجب کنترل الکترو موتور پمپ شده و از خرابی زود هنگام آن جلوگیری می کند.
- کاهش اصطکاک و استهلاک پمپ آب
- تأمین فشار لازم و مورد نیاز برای خروجی آب مصرفی (براساس تعداد طبقات و واحدها در مجتمع های آپارتمانی و برج های تولیدی و صنعتی)
- برخورداری از تیوپ مقاوم جهت جلوگیری از انبساط آب
- عدم ایجاد تغییر در طعم و مزه آب مصرفی
- جلوگیری از عمال فشار و بروز خطرات احتمالی در سیستم پکیج و تأسیسات گرمایشی ساختمان
| ویژگی | مخزن آب | مخزن تحت فشار |
|---|---|---|
| کاربرد اصلی | ذخیرهسازی و نگهداری آب و سیالات | افزایش فشار آب در سیستم آبرسانی |
| فشار داخل مخزن | معمولاً بدون فشار (فشار صفر) | دارای فشار داخلی برای افزایش فشار آب |
| جنس و متریال ساخت | پلیاتیلن، فلز، بتن | فولاد ضخیم و مقاوم در برابر فشار |
| سیستم تنظیم فشار | ندارد | دارد (شامل ضربهگیرها، شیر فشار متغیر و …) |
| نحوه عملکرد | ذخیره و نگهداری آب | توزیع آب با فشار مناسب در تمام نقاط ساختمان |
| استفاده در ساختمانهای بلند | مناسب نیست | بسیار مناسب و ضروری برای افزایش فشار آب |
| ریسک ترکیدگی و آسیب | کمتر | بیشتر، به دلیل فشار بالا – نیازمند رسیدگی دقیق |
| تأثیر در کیفیت و فشار آب | تأثیر خاصی ندارد | تأثیر مستقیم در بهبود فشار و کیفیت آب |
تفاوت مخزن آب و مخزن تحت فشار چیست؟
تا به اینجا دانستید که مخزن آب و مخزن تحت فشار دو نوع مخزن با عملکردهای گوناگون هستند. بدین صورت که از مخازن آب برای نگهداری آب و انواع سیال و محلول و مخزن تحت فشار جهت توزیع آب با فشار و کیفیت مناسب مورد استفاده قرار می گیرد. در واقع باید گفت که این دو مخزن از نظر نحوه عملکرد با یکدیگر تفاوت اساسی داشته و به نوع مکمل یکدیگر در فرآیند آبرسانی هستند.
بدین منظور با توجه به تفاوت در عملکرد و ساختار این مخازن می توان اصلی ترین و مهمترین تفاوت مخزن آب و مخزن تحت فشار را به شرح موارد زیر بیان کرد:
1- تفاوت از نظر فشار ذخیره شده در داخل مخزن؛ این مورد یکی از تفاوت های اصلی بین مخزن آب و مخزن تحت فشار می باشد. به گونه ای که فشار در مخازن آب معمولاً صفر بوده و آب به صورت طبیعی در لوله و اتصال جریان پیدا می کند. اما در مقابل مخازن تحت فشار دارای فشار هستند و با ایجاد یک فشار مناسب موجب افزایش فشار آب در سیستم آبرسانی محیط می شوند.
2- تفاوت از نظر آلیاژ؛ مخزن آب معمولاً از مواد بتنی، فلزی و پلی اتیلن ساخته می شود. در صورتی که مخزن تحت فشار از آلیاژ فولاد با ضخامت دیواره بیشتر و قوی تر ساخته شده است. هدف از این کار تحمل فشار درون مخازن تحت فشار بوده، تا مخزن دچار ترکیدگی، پوسیدگی و فرسایش زود هنگام نشود.
3- بهره مندی مخازن تحت فشار از سیستم های تنظیم فشار؛ تمامی مخازن تحت فشار به سیستم تنظیم فشار مجهز هستند، تا فشار درون مخرن را تنظیم و کنترل نماید. این سیستم کاربردی شامل ضربه گیرها، شیرهای فشار متغیر و تان ک های تأیید شده هستند. این در حالیست که مخازن آب هیچگونه سیستم و تجهیزاتی برای تنظیم فشار درون مخزن ندارند و صرفاً مانند یه آب انبار عمل می کنند.
4- تفاوت از نظر نحوه عملکرد و ساختار؛ ساختار مخزن آب و مخزن تحت فشار با هم متفاوت بوده و بدین ترتیب عملکرد آنها نیز با هم فرق می کند. بدین نحو که مخزن آب صرفاً کاربرد نگهداری و ذخیره سازی آب و سایر محلول و سیالات دارد. در صورتی که مخزن تحت فشار برای افزایش فشار در سیستم آبرسانی تولید شده و سبب می شود تا آب در تمامی بخش های ساختمان های چند طبقه با کیفیت و فشار عالی جریان پیدا کند.
نکات مهم درخصوص نگهداری از مخازن آب و مخازن تحت فشار
در صورتی که بنا به نیاز محیط اعم از مسکونی، اداری، تجاری، تولیدی و صنعتی از مخزن آب و مخزن تحت فشار استفاده می کنید، برای نگهداری صحیح و اصولی و همچنین جلوگیری از خرابی زود هنگام این سری از تجهیزات آبرسانی و ذخیره سازی آب نکات زیر را مدنظر قرار داده و رعایت کنید.
1- بررسی و نگهداری مستمر مخازن آب و تحت فشار را به صورت دوره ای و منظم انجام دهید. این بررسی شامل لوله ها، شیرآلات، سیستم های ایمنی و سایر اجزای آن می گردد و می بایست با دقت و حساسیت بالا انجام شود.
2- بررسی و تست مخزن آب و مخزن تحت فشار؛ بدین منظور ابتدا می بایست مخازن آب و تحت فشار را بررسی نموده، تا در صورت مشاهده هرگونه آسیب، خرابی و نقص نسبت به رفع آنها اقدام شود. علاوه بر این پس از کسب اطمینان از بابت صحت و سلامت مخازن، با خیال آسوده می توانید از آنها در سیستم آبرسانی و ذخیره آب استفاده کنید.
3- به منظور افزایش طول عمر و ماندگاری مخزن آب و مخزن تحت فشار؛ آنها رد در دما و رطوبت مناسب نگهداری کنید. علاوه بر این از تماس مستقیم مخازن با اشعه UV و مواد شیمیایی خطرناک جلوگیری به عمل آورید.
4- مخازن آب و تحت فشار هر دو آلودگی و کثیفی ها را جذب می کنند. بنابراین جهت جلوگیری از آلودگی آب و همچنین آسیب دیدگی مخازن، حتماً نظافت و بهداشتی آنها را به صورت منظم و دوره ای انجام دهید.
5- شیرها و سیستم های ایمنی مخزن آب و مخزن تحت فشار را به صورت دوره ای بررسی نموده و نسبت به تعمیر آن اقدام نمایید. همچنین باید عملکرد مخازن یاده شده به طور منظم مورد ارزیابی و بررسی قرار گیرد و در صورت مشاهده هرگونه مشکل توسط تعمیرکاران و سرویس کاران با تجربه تعمیر گردیده و به مدار کار باز گردانده شود.
6- در هنگام نصب، راه اندازی، نگهداری و استفاده از مخزن آب و مخزن تحت فشار حتماً قوانین و مقررات مربوط به آن را رعایت نمایید. این قوانین شامل نگهداری از مصارف آب مجاز، کاربردهای مجاز مخزن و استفاده از تجهیزات ایمنی می شود.
7- آموزش به افراد جهت استفاده صحیح و نگهداری اصولی مخازن موجب افزایش کارایی و طول عمر مخزن های آب و تحت فشار شده و تا حد زیادی از خرابی آنها جلوگیری می کند.
8- مخازن آب و تحت فشار می بایست به صورت دوره ای تعمیر و نگهداری شوند. این سری از نکات مهم نگهداری مخزن آب و مخز تحت فشار شامل تعویض قطعات و اجزا فرسوده، تست سالمتی مخزن و تعمیر آسیبدیدگی های می گردد.
مطمئناً با رعایت تمامی این نکات می توانید مخازن آب و تحت فشار را به صورت ایمن و در بهترین شرایط ممکن نگهداری نموده و از قابلیت های آنها برای داشتن سیستم آبرسانی با کیفیت و دارای فشار مناسب نهایت بهره را ببرید.
در صورتی که نیاز به بهترین لوله بازکن تهران دارید، این مقاله را مطالعه نمایید.
سخن پایانی
اکنون که با مفهوم مخزن آب و مخزن تحت فشار، نحوه عملکرد و مزایای آنها آشنا شدید می توانید با مدنظر قرار دادن تفاوت مخزن آب و مخزن تحت فشار و نکات مهم نگهداری آنها یک سیستم آبرسانی و ذخیره سازی آب با کیفیت داشته باشید. تنها کافیست مخازن مرغوب و دارای ضمانت نامه معتبر را تهیه نموده و ضمن نصب آنها توسط افراد با تجربه و متخصص از بروز هرگونه مشکل احتمالی و آسیب به سایر تأسیسات و تجهیزات آبرسانی جلوگیری به عمل آورید.
البته اکنون که تفاوت های این دو مخزن را فرا گرفتید، فرآیند انتخاب و خرید و همچنین تحوه نگهداری از آنها نیز برایتان آسان تر شده و می توانید یک سیستم آبرسانی و ذخیره سازی آن را در محیط های آپارتمانی و سایر بخش های موردنیاز را راه اندازی نموده و از قابلیت های آسایشی و رفاهی آن در دراز مدت بهره مند گردید.
سؤالات متداول:
1- نحوه نصب مخازن آب پلی اتیلن به صورت دفنی به چه صورت است؟
یکی از روش نصب مخازن، نصب به روش دفنی می باشد. که بسته به محدودیت های مکان دارای دستورالعمل هایی جهت نصب است. بهترین گزینه جهت این شیوه، مخازن عمودی می باشد. برای این کار باید به اندازه ابعاد مخزن خاک برداری انجام شود و محل نصب به اندازه ۱۰ سانتی متر بتن ریزی شود و شیب آن گرفته شود. زیرسازی انجام شده باید حتما مسطح باشد و از نظر آب های زیر زمینی، فاضلاب و سیل ایمن باشد و اتصالات برروی مخزن به درستی متصل گردد. دیواره ها می بایست ۲۰ سانتی متر با خود مخزن فاصله داشته باشند و در نهایت ایجاد سقف فلزی و بتنی استاندارد.
2- آیا آب موجود در مخازن آب پلی اتیلن دچار یخ زدگی می شود؟
بله، مخازن آب پلی اتیلن مانند سایر مخازن امکان یخ زدن برای آنها وجود دارد. ولی برای جلوگیری از یخ زدن آب داخل آن می توان از روش های مختلفی مانند عایق کاری مخزن به وسیله (پشم شیشه ، فوم ، گچ و چسب و…) یا نصب مخازن در مکان های سر پوشیده مثل انباری ها و یا موتور خانه ها اقدام نمود.
3- نحوه عملکرد مخزن تحت فشار چگونه است؟
نحوه عملکرد مخازن تحت فشار به گونه ای است که این مخازن برای ذخیرهسازی و انتقال مایعات یا گازها تحت فشار طراحی شده اند. ابتدا، مواد مایع یا گاز از طریق پمپ یا کمپرسور به داخل مخزن وارد می شوند و فشار داخلی افزایش می یابد. مخازن تحت فشار دارای سیستم های کنترل فشار شامل سوپاپ ها و سنسورها هستند، که فشار را مانیتور کرده و تنظیم می کنند، تا از بروز خطرات جلوگیری شود.
علاوه بر این هنگامی که فشار به حد مطلوب می رسد، مواد می توانند به سیستم های توزیع یا مصرف کننده ها منتقل شوند. در نهایت، مواد تحت فشار از مخزن خارج شده و به عنوان منبع انرژی یا ماده اولیه در کاربردهای مختلف استفاده می شوند. ب هطور کلی، عملکرد این مخازن به طراحی مهندسی دقیق و سیستم های ایمنی و کنترل بستگی دارد.